HISTORIA PRAWA - KOLOKWIUM

 0    97 flashcards    maksymluka
download mp3 print play test yourself
 
Question język polski Answer język polski
Jaki był najwcześniejszy i doniosły dla przyszłego rozwoju prawa karnego podział przestępstw?
start learning
Przestępstwa, które naruszały ogólny porządek społeczny oraz przestępstwa które naruszały interesy jednostki i jej rodu
interes ogółu oraz interes jednostki
Powstanie kategorii przestępstw, które traktowano jako naruszające interes ogółu wiązało się ściśle z powstaniem organizacji państwowej i potrzeby ochrony interesów całej zbiorowości
tak/nie
start learning
Tak
Do kategorii przestępstw naruszających interes ogółu zaliczamy np.: zdradę kraju
tak/nie
start learning
Tak
"Z przekazanych nam przez Tacyta wiadomości o Germanach można wywnioskować, że do tej kategorii przestępstw zaliczano u nich najwcześniej zdradę kraju, jako że zdrajca narażał na szkody ogół społeczeństwa"
Do jakiej kategorii przestępstw prawdopodobnie zaliczano krzywoprzysięstwo?
start learning
Przestępstw naruszających interesy ogółu
krzywoprzysięstwo to złożenie fałszywej przysięgi, czyli świadome przysięganie nieprawdy
Świętokradztwo zaliczano do kategorii przestępstw naruszających interesy jednostki i jej rodu
tak/nie
start learning
Nie
wierzono bowiem, że obrażone bóstwo może się mścić na wszystkich członkach społeczności
Złamanie miru groziło wykluczeniem ze społeczności
tak/nie
start learning
Tak
wykluczony z rodu - jak mówiono - "nosił głowę wilka" (caput gerat lupinum). Należało go tropić i zabić jak dzikie zwierzę
Nazywano tak samodzielne dochodzenie sprawiedliwości przez pokrzywdzonego lub jego ród, bez udziału sądu albo państwa
start learning
Samopomoc
czyli zemsta rodowa, która była środkiem nie tylko uznawanym, ale i popieranym, np. wobec mężobójców
Regułą przy mężobójstwie było dochodzenie krzywdy przez ród zabitego drogą pomsty krwawej
tak/nie
start learning
Tak
polegała ona na zbrojnym wystąpieniu przeciw rodowi zabójcy, które kończyć się mogło pomszczeniem ofiary, tj. zabiciem krzywdziciela
Sposobem zakończenia walki stało się z biegiem czasu uiszczanie na rzecz rodu ofiary mężobójstwa zadośćuczynienie w postaci _____, będącego środkiem wykupienia się od zemsty
uzupełnij lukę
start learning
okupu
(compensatio)
Jak nazywano wojny i waśnie rodowe
start learning
Wróżdy
Nazywano tak pokój publiczny
start learning
Mir
Gościniec publiczny jest mirem monarszym obwarowany i kto na gościńcu komu główną krzywdę wyrządza, ten łamie mir monarchy, co Polacy nazywają _____.
uzupełnij lukę
start learning
ręką pańską
Polegał on na zapewnieniu szczególnej ochrony pewnym miejscom, np. drogom publicznym, targom, dworowi królewskiemu, kościołom.
start learning
Mir miejscowy
popełnienie przestępstwa w takim miejscu było złamaniem miru i ściągane było przez władzę państwową, jako przęstepstwo publiczne
Polegał na przyznaniu szczególnej ochrony przez panującego pewnym osobom, np. członkom drużyny książęcej, kobietom, sierotom, duchownym
start learning
Mir osobowy
zamach na takie osoby był uznawany za złamanie miru i ścigany przez organy królewskie, a sprawca - obok kary prywatnej - ponosił również karę państwową
Czy w przypadku złamania miru dopuszczalne było zawarcie ugody z przestępcą z ominięciem władzy państwowej
tak/nie
start learning
Nie
Na miejsce krwawego odwetu wkraczała – jak mówiliśmy – idea okupu, jako sposobu wykupienia się od zemsty. Na tej podstawie wykształcił się szeroko rozbudowany system kar pieniężnych, tzw. _____.
uzupełnij lukę
start learning
kompozycyjnych
Jakie podstawowe rodzaje przestępstw można wyróżnić w czasach państwa wczesnośredniowiecznego?
start learning
Przeciw państwu i panującemu, przeciw religii, przeciw życiu i zdrowiu, przeciw mieniu, przeciw moralności
Przykładem przestępstwa przeciw państwu i panującemu jest zdrada kraju
tak/nie
start learning
Tak
Przykładem przestępstwa przeciw państwu i panującemu jest dezercja
tak/nie
start learning
Tak
Przykładem przestępstwa przeciw religii jest bluźnierstwo
tak/nie
start learning
Tak
Przykładem przestępstwa przeciw religii jest kazirodztwo
tak/nie
start learning
Nie
jest to przykład przestępstwa przeciw moralności
Przykładem przestępstwa przeciw życiu i zdrowiu jest mężobójstwo
tak/nie
start learning
Tak
Przykładem przestępstwa przeciw życiu i zdrowiu jest rozbój
tak/nie
start learning
Nie
jest to przykład przestępstwa przeciw mieniu
Przykładem przestępstwa przeciw mieniu jest kradzież
tak/nie
start learning
Tak
Przykładem przestępstwa przeciw moralności jest cudzołóstwo
tak/nie
start learning
Tak
Następstwem wzrostu liczby przestępstw skierowanych przeciw ogółowi i karanych przez państwo było zmniejszenie się zakresu czynów przestępnych, których ściganie było pozostawione samym pokrzywdzonym, a więc które podlegać mogły zemście
tak/nie
start learning
Tak
Kościół rozpowszechnił instytucję _____, zabezpieczającego przestępcę, który się schronił w mu- rach świątyni, przed utratą życia
uzupełnij lukę
start learning
azylu kościelnego
W krajach słowiańskich rozpowszechniony był zwyczaj obciążania odpowiedzialnością za zabójstwo - o ile nie znaleziono sprawcy - całej gminy (opola), na terenie której znaleziono zwłoki
tak/nie
start learning
Tak
Charakterystyczne dla prawa wczesnośredniowiecznego ujmowanie przestępstwa od strony skutku, jaki dany czyn wywarł w świecie zewnętrznym, powodowało, że na ogół nie ponosiło się odpowiedzialności za samo _____.
uzupełnij lukę
start learning
usiłowanie przestępstwa
Jakie dwie grupy sankcji karnych można wyodrębnić we wczesnośredniowiecznym prawie karnym?
start learning
Kary o charakterze publicznym oraz kary prywatne
Polegał na wyrządzeniu sprawcy dolegliwości takiej samej, jak ta, której doznał pokrzywdzony
start learning
Odwet
Starożytna zasada prawna i moralna, potocznie znana jako „oko za oko, ząb za ząb”
start learning
Zasada talionu
w Edykcie Rothara czytamy: „Jeśli kobieta zabije swego męża, sama niech będzie zabita”
Czemu miały służyć okrutne sposoby uśmiercania winowajców?
start learning
Odstraszeniu innych od popełnienia przestępstwa
Karami publicznymi były kary _____, czyli kary okaleczenia, polegające na odcinaniu kończyn
uzupełnij lukę
start learning
mutulacyjne
Jak zwano kary takie jak kara śmierć czy okaleczenie?
start learning
Kary krwi
Stosowane zwłaszcza wobec zbiegów lub schwytanych na gorącym uczynku – wyjęcie spod prawa, czyli _____, oznaczające możność bezkarnego za- bicia sprawcy
uzupełnij lukę
start learning
proskrypcja
proscriptio
Czy Ruska Prawda przewidywała karę śmierci?
tak/nie
start learning
Nie
najcięższą z kar publicznych był "potok i rozgrablenije", tj. wygnanie przestępcy wraz z rodziną połączone z zaborem całego mienia
Kary kompozycyjne od łacińskiego "compositio" = ugoda
tak/nie
start learning
Tak
W prawie polskim pieniężne kary prywatne zwano _____.
uzupełnij lukę
start learning
płatem
Jak nazywano okup za zabójstwo?
start learning
Główszczyzna
Jak nazywano okup za uszkodzenie ciała?
start learning
Pokutne
lub za Statutami Litewskimi - nawiązka
Cena główszczyzny była uzależniona przede wszystkim od stanowiska społecznego ofiary, w czym ujawniał się _____ charakter norm średniowiecznego prawa
uzupełnij lukę
start learning
stanowy
według Księgi Elbląskiej za zabójstwo rycerza lub kupca główszczyzna wynosiła 50 grzywien, natomiast za zabójstwo chłopa - 30 grzywien
Rozpowszechniana przez Kościół instytucja _____ przejmowana była także przez monarchów dla wprowadzania ustawowych zakazów wykonywania zemsty w określonym czasie
uzupełnij lukę
start learning
rozejmu bożego
Instytucja _____ stanowiła przeniesienie kościelnej kary pokuty w sferę zwyczajów świeckich
uzupełnij lukę
start learning
pokory
dochodziła ona do skutku w uroczystej formie; zabójca musiał, obnażony do pasa, z mieczem u szyi, boso, stanąć wraz z orszakiem przed krewnymi ofiary, prosząc ich o przebaczenie
Jakie nowe rodzaje i ujęcia czynów przestępnych wykształciły się w skutek rozwoju państwowości w średniowieczu?
start learning
Zbrodnia obrazy majestatu; przestępstwa przeciw interesom skarbowym państwa; przestępstwa religijne; przestępstwa naruszające interesy jednostki
Polegała na zarzuceniu komuś przestępstwa
start learning
Potwarz
Jaki podział kar rozpowszechniony w późnym średniowieczu obowiązywał w prawie niemiecki (Zwierciadło Saskie)?
start learning
Kary na gardle i ręku; oraz kary na skórze i włosach
Kary na gardle i ręku zaliczane były do kar hańbiących
tak/nie
start learning
Nie
karami na gardle i ręku nazywano kary śmierci. okaleczenia (mutulacyjne)
Kary na skórze i włosach zaliczane były do kar hańbiących
tak/nie
start learning
Tak
należała do nich chłosta, łączona czasem z obcięciem włosów, stanie pod pręgierzem, noszenie kamieni itp.
Najdonioślejszą zmianą wprowadzoną do średniowiecznego prawa karnego przez doktrynę i praktykę miast włoskich było uznanie strony podmiotowej przestępstwa za czynnik stanowiący podstawę odpowiedzialności sprawcy i decydujący o jej zakresie
tak/nie
start learning
Tak
już nie strona podmiotowa, tj. skutek w świecie zewnętrznym, ale czynniki subiektywne, mówiące o wewnętrznym nastawieniu sprawcy do czynu, o jego świadomości, zamiarze, woli popełnienia przestępstwa, stały się przesłankami odpowiedzialności karnej.
Jakie rodzaje winy wyróżniają źródła w doktrynie włoskiej prawa karnego?
start learning
Wina umyślna i nieumyślna
w nawiązaniu do wykształconego w prawie rzymskim przy odpowiedzialności deliktowej stopniowania winy w postaci odróżnienia złego zamiaru (dolus malus) od niedbalstwa (culpa)
Uznanie nieumyślności czynu wpływało na zmniejszenie zakresu odpowiedzialności karnej
tak/nie
start learning
Tak
Czy longobardzki Edykt Rothara rozróżniał działania nieumyślne od czystego przypadku?
tak/nie
start learning
Nie
Dopiero w doktrynie włoskiej zaczęto czynić rozróżnienie między winą nieumyślną, nawet minimalną (na wzór rzymskiej culpae levissimae), a „czystym” przypadkiem (casus)
Czy w dobie komunalnej udało się przezwyciężyć wywodzącą się z dawnych tradycji germańskich związków rodowych odpowiedzialność karną całej gminy, zbiorowości, najczęściej traktowanej jako subsydiarna w przypadku nieujęcia właściwego sprawcy?
tak/nie
start learning
Nie
Czy związku z wykształceniem się subiektywnych przesłanek odpowiedzialności kar- nej rozpowszechniał się w prawie statutowym pogląd, że o przestępstwie decydować powinien zamiar, a nie skutek wywołany w świecie zewnętrznym?
tak/nie
start learning
Tak
Oryginalnym osiągnięciem doktryny włoskiej była konstrukcja prawna usiłowania
tak/nie
start learning
Tak
w ciągu XIV w. na podstawie prawa statutowego rozwinęła się nauka o różnych stopniach usiłowania, będących w istocie stadiami czynu przestępnego, które składały się na pojęcie karalnego usiłowania
Jakie rozwinęły się trzy elementy składające się na pojęcie karalnego usiłowania?
start learning
Zły zamiar; czynności przygotowawcze; niedoprowadzenie do skutku
Na tym tle rozwinęła się nauka o trzech stopniach usiłowania: usiłowaniu oddalonym, bliskim i najbliższym
We włoskim prawie statutowym zostały uregulowane szczegółowo zasady odpowiedzialności za przestępstwo nie tylko samego sprawcy, ale także każdego, kto brał jakikolwiek w nim udział
tak/nie
start learning
Tak
np. Statut Rzymu z 1362 r. przewidywał, że w przypadku śmierci skutkiem ran zadanych w bójce przez kilku uczestników odpowiedzialność za zabójstwo ponosili ci, którzy zadali rany śmiertelne, reszta zaś odpowiadać miała za samo uczestniczenie w zajściu
Jakie rodzaje udziały w przestępstwie przewidywały statuty włoskie?
start learning
Mandat; consilium; auxilium
polecenie lub nakaz popełnienia przestępstwa; udzielanie rady, pomocy moralnej; pomoc natury fizycznej
Jakie dwa kierunki zmian w systemie kar rozwinęły komuny włoskie?
start learning
Publicznoprawność kary i kary cielesne
Ustawodawstwo nowo powstających włoskich państewek absolutnych wykazywało tendencję do całkowitego wypierania kar kompozycyjnych przez kary cielesne
tak/nie
start learning
Tak
kary miały przede wszystkim spełniać funkcję odstraszenia
Jak we włoskich komunach nazywano kary przewidziane w statutach?
start learning
Kary zwyczajne
poenae ordinariae
Jak we włoskich komunach nazywano kary nieprzewidziane w statutach?
start learning
Kary nadzwyczajne
poenae extraordinariae
Jak nazywał się uchwalony w 1532 roku na sejmie w Ratyzbonie niemiecki kodeks karny i procesowy
start learning
Constitutio Criminalis Carolina
pot. Carolina
Czy Carolina przewidywała wykupienie się od kary?
tak/nie
start learning
Nie
również pojednanie, ugoda między sprawcą a pokrzywdzonym nie uwalniała winowajcy od kary publicznej
Wyrazem odmienności prawa karnego ziemskiego w Rzeczypospolitej szlacheckiej było utrzymywanie się i teoretyczne opracowanie w doktrynie XVI w. dawnego podziału na przestępstwa publiczne oraz przestępstwa prywatne
start learning
Tak
Jak nazywał się katolicki traktat na temat czarownictwa, spisany przez profesorów teologii Heinricha Kramera oraz Jakuba Sprengera?
start learning
Młot na czarownice
Czy Carolina przewidywała jeden rodzaj kary śmierci?
tak/nie
start learning
Nie
Carolina wprowadza osiem rodzajów kary śmierci: spalenie, ścięcie, ćwiartowanie, łamanie kołem, powieszenie, utopienie, zagrzebanie żywcem i wbicie na pal
Jaka była najpoważniejsza kara dla szlachty obok kary śmierci?
start learning
Infamia
Infamia polegała nie tylko na utracie podmiotowości prawnej w znaczeniu śmierci cywilnej, ale i wszelkiej ochrony prawnej, tj. że dozwolone było zabójstwo infamisa
W czasach przedpaństwowych normalną drogą dochodzenia sprawiedliwości była _____, która - jak już było wspomniane - przybierała często charakter zemsty prywatnej
uzupełnij lukę
start learning
samopomoc
Czy rysem charakterystycznym procesu średniowiecznego był brak odrębności postępowań w sprawach cywilnych i karnych
tak/nie
start learning
Tak
Każdy proces był w swej istocie procesem karnym ze względu na to, że miał kończyć się wymierzeniem sprawcy kary, odpłaty za wyrządzone zło
Czy podstawową cechą procesu wczesnośredniowiecznego była skargowość?
tak/nie
start learning
Tak
Jak w prawie polskim nazywano skargę we wczesnośredniowiecznym procesie zwyczajnym?
start learning
Żałoba
Jakie były cechy wczesnowiecznego procesu zwyczajnego?
start learning
Skargowość; ustność i jawność; formalizm; kontradyktoryjność;
Jak w języku staropolskim nazywano powód i pozwanego?
start learning
Pierca i sąpierz
Proces toczył się jako spór między dwiema stronami, którego sąd był biernym obserwatorem
jaka to cecha procesu zwyczajnego?
start learning
Kontradyktoryjność
Jaki charakter miały dowody we wczesnośredniowiecznym procesie zwyczajnym?
start learning
Irracjonalny
Jak nazywano pomyłkę w wypowiedzeniu przepisanej prawem formuły
start learning
Potyczel
Instytucja _____ w polskim prawie ziemskim, dawała stronie niezadowolonej z wyroku możność pozwania sędziego przed sąd o to, że wydał niesprawiedliwy wyrok
uzupełnij lukę
start learning
nagany sędziego
Czy zeznania rugowników zastępowały skargę prywat- ną i były podstawą postępowania przeciw obwinionemu?
tak/nie
start learning
Tak
Średniowieczne postępowanie z urzędu, w którym władza sama ścigała przestępstwa, nawet gdy pokrzywdzony nie wniósł prywatnej skargi
start learning
Proces rugowy
Czy proces rzymsko-kanoniczny był procesem skargowym
tak/nie
start learning
Tak
W procesie cywilnym włoskim, pozwany mógł wnieść pisemną obronę (defensio) przeciw roszczeniom powoda, podnosząc zarzuty, czyli _____.
uzupełnij lukę
start learning
ekscepcje
które miały bądź uwolnić go od wdania się w spór lub zniweczyć pretensje powoda, bądź tylko spór odroczyć
We włoskim procesie cywilnym odpowiedź powoda na obronę/zarzuty pozwanego
start learning
Replika
We włoskim procesie cywilnym odpowiedź pozwanego na replikę powoda
start learning
Duplika
Czy we włoskim procesie cywilnym strony mogły w każdym momencie wycofać skargę albo zawrzeć ugodę?
tak/nie
start learning
Tak
Zapowiedzią przechodzenia w sprawach karnych od procesu skargowego do inkwi- zycyjnego było postępowanie z _____ (per denuntiationem).
uzupełnij lukę
start learning
doniesienia
Postępowanie inkwizycyjne przeciw heretykom było wszczynane na podstawie _____, będącej obowiązkiem wszystkich wiernych.
uzupełnij lukę
start learning
denuncjacji
Jakie 5 najważniejsze cechy charakteryzowały proces inkwizycyjny?
start learning
Postępowanie z urzędu; funkcje prowadzącego dochodzenie, oskarżyciela i wyrokującego skupione w jednym ręku; oskarżony nie był stroną, tylko przedmiotem; proces był tajny; teoria dowodów formalnych i tortury
Z jakich stadiów składało się postępowanie inkwizycyjne wykształcone w miastach włoskich?
start learning
Inkwizycja generalna; inkwizycja specjalna; osądzenie
postępowanie informacyjne; właściwe śledztwo; osądzenie
Co było pełnym dowodem według włoskiego procesu inkwizycyjnego?
start learning
Przyznanie się obwinionego
confessio est regina probationum
Zwycięstwo procesu inkwizycyjnego nad skargowym w sprawach karnych w okresie XVI-XVII w. wiązało się bezpośrednio z rozwojem _____.
uzupełnij lukę
start learning
absolutystycznych form rządzenia
odgrywał on poważną rolę w dążeniach monarchów absolutnych do centralizacji aparatu wymiaru sprawiedliwości
"Carolina" utrzymywała wprawdzie jeszcze postępowanie skargowe, szczególnie jeśli chodzi o samo wszczęcie procesu, jednak wystąpienie ze skargą łączyło się z dużym ryzykiem dla oskarżającego, gdyż często _____.
uzupełnij lukę
start learning
zamykano go w więzieniu razem z obwinionym
Na terenie polski w XVI w. obok apelacji utrzymywała się jeszcze w procesie ziemskim nagana sędziego, zwana _____.
uzupełnij lukę
start learning
mocją
w odróżnieniu przegrana sędziego nie powodowała utraty urzędu, a tylko obowiązek zwrotu „kocza” i karę pieniężną
W przypadku gdy pozwany nie stawił się na procesie wydawano wyrok _____.
uzupełnij lukę
start learning
zaoczny
wydane w wyniku tzw. procesu niestannego
Polegał on na pozwaniu do sądu wyższej instancji sędziego, który odmawiał przyjęcia apelacji lub mocji, co jednak nie wstrzymywa- ło egzekucji wyroku, który strona chciała zaczepić
start learning
Gravamen
miał na celu zapobieganie ewentualnym nadużyciom sędziów I instancji
Jak nazywali się specjalni urzędnicy przy sądach ziemskich i grodzkich, którzy prowadzili dochodzenia przestępstw z urzędu w XVI wieku na terenach polski?
start learning
Instygatorzy

You must sign in to write a comment